Hoeveel ruimte heeft logistiek écht nodig? Nieuwe rekentool maakt blinde vlek zichtbaar

Steden worden groener, dichter en vaker autoluw ingericht. Maar één vraag blijft daarbij opvallend vaak liggen: hoeveel ruimte heeft stadslogistiek eigenlijk nodig? Bevoorrading, pakketbezorging, serviceverkeer en afvalinzameling zijn essentieel voor een goed functionerende stad. Toch worden deze stromen in gebiedsontwikkeling vaak pas meegenomen als de eerste knelpunten al zichtbaar zijn. En juist daar gaat het mis.

Logistiek verdwijnt uit het ontwerp
In veel plannen ligt de focus op zichtbare kwaliteit. Denk aan groen, brede stoepen en ruimte voor fietsers. Logistiek verkeer is minder zichtbaar en verspreid over de dag, en verdwijnt daardoor vaak naar de achtergrond.

Het gevolg:

• voertuigen die dubbel moeten rijden
• laad- en losplekken die ontbreken of verkeerd liggen
• onveilige situaties op straat
• extra druk op ondernemers en vervoerders

Terwijl de verwachting is dat het aantal logistieke bewegingen in steden de komende jaren verder groeit.

Van blinde vlek naar rekenmodel
Om die blinde vlek aan te pakken, is binnen het DMI-ecosysteem* gewerkt aan een nieuwe rekentool: de Rekentool Ruimte voor Stadslogistiek.

* Het DMI-ecosysteem is een landelijk samenwerkingsverband dat data en technologie inzet voor duurzame verstedelijking en mobiliteit.

Deze tool is ontwikkeld door onder andere Rebel, PosadMaxwan en de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen. Wat deze tool anders maakt, is het vertrekpunt. Niet verkeer staat centraal, maar de functies in een gebied.

Woningen, winkels, horeca en voorzieningen bepalen samen hoeveel logistieke bewegingen er nodig zijn. Op basis daarvan berekent de tool:

• het aantal stops
• type voertuigen
• momenten op de dag
• benodigde laad- en losruimte

Voor het eerst ontstaat zo een onderbouwde inschatting van de logistieke ruimteclaim.

Wat betekent dit voor de praktijk
Een eerste test in een drukke straat in Amsterdam laat zien wat dat oplevert. De tool berekende dat er 77 meter laad- en losruimte nodig was. In de praktijk bleek dat, door obstakels en manoeuvreerruimte, eerder richting de 90 meter te gaan. Belangrijker nog: het maakte inzichtelijk waar en hoe die ruimte het beste georganiseerd kan worden.

Bijvoorbeeld:

• clustering van laad- en losplekken bij winkels
• aparte plekken voor serviceverkeer
• beter gebruik van tijdvensters

Geen aannames meer, maar onderbouwde keuzes.

Kans voor Alphen aan den Rijn
De Gemeente Alphen aan den Rijn werkt samen met andere partijen binnen het DMI-ecosysteem. Dat betekent dat dit soort inzichten niet ver weg zijn, maar direct toepasbaar in de regio.

Juist nu er gewerkt wordt aan:

• herinrichting van gebieden
• verdichting
• en de overgang naar zero-emissie stadslogistiek

is dit het moment om logistiek vanaf het begin mee te nemen. Niet als sluitstuk, maar als randvoorwaarde.

Wat kun je hiermee als ondernemer
Dit lijkt misschien een verhaal voor beleidsmakers, maar de impact ligt vaak bij ondernemers.

Herkenbaar?

• leveranciers die lastig kunnen laden en lossen
• meerdere ritten op een dag in dezelfde straat
• onduidelijke of ontbrekende laadplekken

Dan is dit precies het gesprek dat je wil voeren met gemeente of vastgoedeigenaar. Niet op gevoel, maar op basis van data.

Van verkeersvraagstuk naar ruimtevraagstuk
De grootste winst van deze ontwikkeling zit in een andere manier van kijken. Logistiek is geen bijzaak en geen puur verkeersprobleem. Het is een ruimtelijk vraagstuk dat direct samenhangt met hoe een gebied functioneert. Door dat eerder en beter mee te nemen, voorkom je problemen achteraf. En dat is uiteindelijk in het belang van iedereen die in de stad werkt, levert of ontvangt.

Bron: Stadszaken.nl