Bijzondere vrachtauto nodig? Registratie vóór 1 januari 2027 kan verschil maken

De zero-emissiezone in Alphen aan den Rijn start op 1 januari 2027. Voor ondernemers die werken met bepaalde bijzondere vrachtauto’s is die datum om nóg een reden belangrijk. Wie een nieuw voertuig aanschaft of laat opbouwen, doet er goed aan te kijken naar de Datum Eerste Toelating, de DET. Registratie vóór 1 januari 2027 kan namelijk gevolgen hebben voor hoe lang het voertuig toegang houdt tot zero-emissiezones.

Voor een aantal bijzondere voertuigen zijn nieuwe afspraken gemaakt over de toegang tot zero-emissiezones na 2030. De huidige regels lopen tot uiterlijk 2030 of tot het moment dat een voertuig eerder de maximale leeftijd bereikt. Voor bepaalde voertuigen die vóór 1 januari 2027 zijn geregistreerd, vervalt straks de harde einddatum van 2030. Zij kunnen toegang houden totdat het voertuig maximaal 13 jaar oud is. De nieuwe afspraken moeten dit najaar nog formeel worden vastgelegd in het gezamenlijke ontheffingenbeleid van gemeenten.

Om welke voertuigen gaat het?
De ruimere regeling is bedoeld voor voertuigen waarvan nog onvoldoende emissieloze alternatieven beschikbaar zijn. Het gaat onder andere om:

• vrachtauto’s voor exceptioneel transport
• vrachtauto’s met een laadkraan met een hefvermogen van minimaal 35 tonmeter
• betonmolens en betonmixers met carrosseriecode 15
• betonpompen met carrosseriecode 16
• rioolzuigers en kolkenzuigers met carrosseriecode 19
• kraanwagens met carrosseriecode 26
• mobiele kranen met de aanduiding speciale doeleinden SF

Straatreinigers en straatvegers met carrosseriecode 19 vallen niet onder deze regeling. Ook voor bijvoorbeeld verkoopwagens en hoogwerkers zijn inmiddels voldoende emissieloze alternatieven beschikbaar. Zij moeten vanaf 2030 in principe emissieloos zijn om een zero-emissiezone in te mogen.

Waarom is 1 januari 2027 belangrijk?
Voor voertuigen uit de genoemde categorieën maakt de Datum Eerste Toelating verschil. Wordt het voertuig vóór 1 januari 2027 voor het eerst op kenteken gezet, dan kan de toegang na 2030 worden verlengd tot het voertuig maximaal 13 jaar oud is. Dat kan voor ondernemers die veel investeren in een gespecialiseerd voertuig een belangrijk verschil maken.

Wordt hetzelfde type voertuig op of na 1 januari 2027 geregistreerd, dan geldt een andere route. De ondernemer kan dan een ontheffing aanvragen omdat een geschikt emissieloos voertuig niet verkrijgbaar is. Afhankelijk van het voertuig kan zo’n ontheffing 10 of 13 jaar geldig zijn. Daarbij moet het voertuig wel aan de geldende voorwaarden en drempelwaarden voldoen.

Dat betekent dus niet dat een bijzonder voertuig dat in 2027 wordt geregistreerd na 2030 automatisch buiten de zone valt. Wel moet vanaf dat moment worden aangetoond dat een geschikt emissieloos alternatief ontbreekt.

Voertuig in bestelling? Kijk nu naar de planning
Voor ondernemers die momenteel een bijzonder voertuig hebben besteld of dit jaar nog willen bestellen, is het daarom verstandig om de planning goed te bekijken. Bij gespecialiseerde vrachtauto’s wordt vaak eerst een basisvoertuig geleverd, waarna een carrosseriebouwer bijvoorbeeld een kraan, pomp of andere installatie opbouwt. Volgens TLN kan het in bepaalde gevallen mogelijk zijn om het basisvoertuig al vóór 1 januari 2027 te registreren en de verdere opbouw daarna uit te voeren.

Dat kan interessant zijn, maar laat vooraf goed controleren of dit voor het betreffende voertuig mogelijk is en welke gevolgen dit heeft voor de registratie. Stem dit daarom af met de leverancier, carrosseriebouwer en indien nodig de RDW.

Ontheffingen via de RDW
Ondernemers die een voertuig nodig hebben waarvoor geen geschikt uitstootvrij alternatief beschikbaar is, kunnen een ontheffing aanvragen bij de RDW. Voor een nieuw voertuig kan deze, afhankelijk van de situatie, 7, 10 of 13 jaar geldig zijn. De RDW beoordeelt daarbij onder andere het soort voertuig en waarvoor het wordt gebruikt.

Moet een gespecialiseerd voertuig nog worden gebouwd? Dan is het sinds 2026 ook mogelijk om vooraf bij de RDW te laten beoordelen of het voertuig voor een ontheffing in aanmerking kan komen. Bij een positieve beoordeling krijgt de ondernemer een toezegging en kan de definitieve ontheffing worden aangevraagd zodra het voertuig een kenteken heeft.

Wacht niet tot december
Voor ondernemers die de komende maanden een nieuwe kraanwagen, betonpomp, rioolzuiger of ander bijzonder voertuig willen aanschaffen, kan de registratiedatum dus belangrijk zijn. Zeker bij voertuigen die nog moeten worden opgebouwd, is het verstandig om nu al met de leverancier te bespreken wat haalbaar is. De regels verschillen per voertuig en situatie. Controleer daarom vooraf welke regeling van toepassing is voordat je een aankoopbeslissing of planning aanpast.

Twijfel je over de gevolgen van de zero-emissiezone voor jouw voertuig of wagenpark? De logistiek adviseur denkt gratis met ondernemers mee over de mogelijkheden en de stappen richting 1 januari 2027.

Bron; TLN